Doğu Anadolu’nun Dünyaya Açılan Kapısı KARS

Kars Doğu Anadolu’da, ülkemizin en doğusunda, karasal iklimin hüküm sürdüğü soğuk illerimizden biridir. Kışları uzun ve sert, yazları kısa ve serin geçer. Ancak mekânın iklime dayalı olumsuzluğu ilin sanayi gelişmesini kısmen etkilemiş olsa da; turizm potansiyeli açısından bölgenin en önemli turizm merkezlerinden biridir.

Kışların uzun geçtiği bölgede kış turizmini geliştirmek amacıyla son yıllarda yapılan yatırım ve çalışmalarla önemli yol kat edilerek ülkemizin önemli kış turizm merkezlerinden biri olma unvanı kazandırılmıştır. Bunun yanı sıra, Yontma Taş Çağından itibaren kesintisiz bir yerleşime sahne olan Kars; tarihin çok eski devirlerine uzanan antik kalıntıları ve ören yerleri ile birçok yerli ve yabancı turistin uğrak yeri olarak, bölgenin önde gelen kültür turizm merkezlerinden biri haline gelmiştir.

Kars merkez, ilçe ve köyleri tarihi buluntular bakımından bölgenin önemli merkezlerindendir. Yapılan arkeolojik kazılarda bölgede çok eski yerleşimlerin olduğu tespit edilmiştir. Kağızman ilçesi Camuşlu Köyünde bulunan kaya resimleri ve mağaralar yörede en eski yerleşim yeri olarak verilebilecek örneklerdendir.

Selçukluların M.S. 1064 yılında Anadolu’ya ilk girişlerinde Ani Ören Yeri’nde yaptırdıkları camiler, erken dönem Hıristiyan kiliseleri bu potansiyelin bir göstergesidir. İlimiz bozulmamış doğasıyla da eko turizm ve spor turizmi açısından kullanılmayı bekleyen önemli bir potansiyele sahiptir.

Ani Ören Yeri, Kars iline 42 km uzaklıkta yer alan Ocaklı Köyü sınırları içerisindedir. Türkiye – Ermenistan sınırını ayıran Arpaçay Nehrinin batı yakasında Türkiye sınırları içerisinde volkanik bir tüf tabakası üzerine kurulmuş bir ortaçağ şehridir. Örenyeri Anadolu’ya İpek Yolu üzerinden girişte ilk konaklama merkezi olduğundan aynı zamanda bir ticaret merkezidir. Antik kentin zenginliği de buradan gelmektedir. Ören yerinin en eski tarihi M.Ö. 5000 yıllarına kadar uzanmaktadır. Bu günkü ören yerini oluşturan iç kale M.S. 4. yy’da Kars Şehrine ismini veren Karsaklılar tarafından yaptırılmıştır. Örenyerinin dış cephe surları Bagratlı Kralı Aşot tarafından M.S. 964 yılında yaptırılmaya başlanmış, daha sonra Kral III. Sembat 978 yılında ikinci takviye sur sistemini yaptırmıştır. 1064 yılında Selçuklu Sultanı Alparslan’ın Ani’yi fethetmesinden sonra Ani Beyi olan Ebül Menucehr tarafından 1064-1072 tarihleri arasında Anadolu’daki ilk Türk Camii olan Ebül Menucehr Cami ile birlikte üçüncü sur sistemini de yaptırmıştır. Örenyerinin ana giriş kapısı olan aslanlı kapı iki büyük girişten oluşmaktadır. Aslanlı kapının bulunduğu surların Doğu yanındaki burç üzerinde Selçuklu Sultanı Alparslan’ın şehri 1064 yılında feth etmesini belgeleyen dört satırlık Kufi İslami Kitabe mevcuttur.

Ani Ören Yeri’ni her yıl ortalama 44.000 – 45.000 yerli ve yabancı turist ziyaret etmektedir. Kars Valiliği Koordinasyonunda sürdürülen karşılama merkezi ile diğer hizmetlere yönelik tesislerin tamamlanmasından sonra Örenyerine gelen turist sayısının artması beklenmektedir.

Kars’a merkezde yer alan Kars Kalesi, M.S. 1153 yılında Selçuklulara bağlı Saltuklu Sultan’ Melik İzzeddin’in emri ile Veziri Firuz Akay tarafından yaptırılmıştır. Kars Kalesi’nin güney eteğinde Kale İçi Mahallesinde yer alan Havariler Kilisesi (Kümbet Camii), Kaleiçi Mahallesi ile Sukapı Mahallesi’ni ayıran dar boğaz üzerinde bulunan Taş Köprü, Kaleiçi Mahallesi ve Sukapı Mahallesi’nin kesiştiği yerde Osmanlı mimarisi ile yapılan Mazlumoğlu, Topçuoğlu ve İlbeyioğlu Hamamı, Kars Kalesi’nin eteğinde yer alan Beylerbeyi Sarayı, Ortakapı Mahallesi’nde yer alan Gazi Ahmet Muhtar Paşa Konağı, Kaleiçi Mahallesi’nde yer alan Ebü’l Hasan Harakâni Türbe ve Evliya Camii, Yusufpaşa Mahallesi’ndeki Yusufpaşa Camii, Ortakapı Mahallesi’nde bulunan Fethiye Camii gibi taşınmaz kültür varlıkları Kars tarihine tanıklık eden en önemli veriler olarak ziyaretçilerini beklemektedirler.

Sarıkamış Kış Turizm Merkezi

Kış sporları ve kış turizmi bakımından Türkiye’nin 1. derece öncelikli 5 merkezinden biri Kars-Sarıkamış Cıbıltepe Kayak Merkezi çevresi ünlü sarıçam ormanları ile kaplı, 2200-2900 mt. yükseklik gösteren bir plato üzerinde yer alır. Kars’a 54 km. Erzurum’a 153 km. uzaklıktaki kayak merkezi Kars Havaalanına 40 dk. mesafededir.

Cıbıltepe kayak alanında 2 adet telesiyej tesisi (birinci 1437 mt., ikincisi 1807 mt. uzunlukta) hizmete açılmıştır. Sarıkamış Kayak Merkezi’nde Turizm İşletme Belgeli 5 yıldızlı ve 3 yıldızlı 185 oda, 392 yataklı dört otel turizm amaçlı hizmet vermektedir. Yakın zamanlarda hizmete girecek olan Turizm Yatırım Belgeli 166 oda, 350 yataklı 4 adet otel bulunmaktadır.

Normal kış koşullarında yılda ortalama olarak 4 ay, 8 ile 120 cm kalınlığında karla kaplı olan Sarıkamış’ta en uygun kayak mevsimi 10 Aralık – 10 Nisan tarihleridir. Sarıkamış çevresi özellikle ‘Alp ve Kuzey Disiplini’ kayak uygulamaları ile ‘kayak safari’ ve `kızaklı geziler’ için çok uygun ortam sunmakta, snowboard sporu ise kısmen yapılabilmektedir. Sarıkamış Kayak Merkezi Slalom, Büyük Slalom ve Süper-C kayak türlerini yapmaya elverişlidir.

Sarıkamış’a; Ankara, İstanbul ve İzmir’den direkt, diğer ülke ve şehirlerden aktarmalı olarak 1 saat 30 dakika ile 3 saat arasında değişen uçuşlarla ulaşım sağlanabilmektedir.

Yöre mutfağını; un, baklagiller ve hayvansal ürünlere dayalı yiyecek ve yemekler oluşturmaktadır. Helva, hörbe, Kars böreği, hangel, kete, patatesli veya mercimekli erişte pilavı, haşıl, ekşili et, feselli, tencerede şiş kebap, yaprak mantı, tandırda kaz çekmesi, kesme çorba, hasuda, kuymak, katmer, erişte aşı, mezik olarak isimlendirilmektedir.

Hayvancılığa dayalı süt ürünlerinden peynir yapımı ve arıcılıkta halk ekonomisinde önemli geçim kaynağını oluşturmaktadır.

İklime dayalı uzun kış geceleri; kuşaktan kuşağa aktarılarak günümüze ulaşan atışmalarıyla, hikaye anlatma geleneğiyle kendi halk şairlerinin, aşıldarının doğal ortamda oluşmasına zemin hazırlamıştır. Kars halk şairleri ve aşıldarı; bu alanda yapılan bilimsel çalışmaların da odak noktasını oluşturmaktadır.

Ülkenin en sıkıntılı dönemlerinde milli duyguyu ayakta tutmuş ve ölmez eserler bırakmış Kars’ta yetişen Kağızmanlı Hıfzı, Aşık Murat Çobanoğlu, Aşık Şeref Taşlıova, Aşık Aliriza Ezgi, Aşık Fergani vb. birçok halk şairi ve ozan bulunmaktadır.

Kars’ta oynanan yöresel halk oyunlarının belli başlıları; Hoş gelişler ola Mustafa Kemal Paşa, Şeyh Şamil, Kazağı, Şeker Oğlan, Han Kızları, Anı Pappürüsü, Kentvari (Beşaçılan) olarak isimlendirilir.

Kars ilimizde yapılabilecek alternatif turizm alanlarını da beş başlık altında toplayabiliriz;

İnanç Turizmi

Kars İl Merkezinde yer alan Havariler Kilisesi (Kümbet Camii), Beşik Kilise, Ulu Camii, Evliya Camii, Yusufpaşa Camii, Abdiağa Camii, Vaizoğlu Camii Müslümanlık ve Hristiyanlık kültürlerinin ildeki yansımalarıdır. Yine Ani Ören Yeri’nde bulunan Büyük Katedral, Resimli Kilise, Polatoğlu Kilisesi, Keçel Kilise, Gagik Kilisesi, Genç Kızlar Kilisesi, Rahibeler Manastırı, Ebü’l Muammeran Camii, Ebül Menucehr Camii yüzlerce yıldır iki kutsal inancın bir arada yaşandığını gösteren önemli merkezlerden birisidir. Bu bakımdan Kars İli inanç turizmi açısından da çok önemli bir potansiyele sahiptir.

Yayla Turizmi

Bu güne kadar ilde yayla turizmi ile ilgili bir çalışma başlatılmamıştır. Kars İli ve ilçelerinin rakımı ve geniş platoları da dikkate alınarak yayla turizmini gerçekleştirmek mümkündür ancak yayla turizminden önce yörede Atlı Turizm dediğimiz turizm çeşidinin hayata geçirilmesi gerekmektedir.

 

Dağ Yürüyüşü (Trekking)

Bilindiği gibi Kars ili genelde büyük dağ kütlelerinden ve yayla alanlarından oluşmaktadır. Bu plato üzerinde yaz aylarında güneşli ve açık hava sayısının fazla olması iklimin de serin olması sebebiyle dağ yürüyüşü sporları için elverişli bir ortam oluşturmaktadır.

Ev Pansiyonculuğu

Kars merkeze bağlı boğatepe köyünde yöre halkı tarafından yapılan ev pansiyonculuğu önemli bir turizm aktivitesi olarak yer almaktadır. Kars il merkezinde ve Sarıkamış ilçe merkezinde bulunan 19. yy.’a ait Baltık Mimari tarzındaki sivil mimarlık örnekleri de bu amaç için kullanılabilir. Şahısların mülkiyetinde bulunan bu evlere düşük faizli kredi imkanlarıyla restore edilerek ev sahiplerini pansiyonculuğa yöneltmek hem bu taşınmazların korunmasını sağlayacak hem de ildeki turizm gelirlerini arttıracaktır.

Olta Balıkçılığı

Kağızman İlçesi Çengilli Gölü, Susuz İlçesi Aygır Gölü, Sarıkamış İlçesi Susuz Gölü, Arpaçay İlçesi Çıldır Gölü ile Arpaçay Barajında sportif amaçlı olta balıkçılığı imkanları bulunmaktadır.

 

 

Yorum yapın

Emailiniz görünmeyecek. Doldurulması zorunlu alanlar *

*