Fırında Kaz Yemeği

Tandır içinde pişirilen kurutulmuş kaz eti yemeği, Eski Çağdan beri geleneksel olarak yapılan bölgenin en eski yemeklerinin başında gelmektedir. Ancak son 40 – 50 yıldan beri Kars Bölgesindeki yerleşim merkezlerinde tandır sayısı azalmakta ve ortadan kalktığı için, artık çok az kullanılmaktadır. Anadolu mutfak kültürünün en eski pişirme aracı olan tandırın ortadan kalkması, hem yemek, hem de ekmek kültürünü derinden etkilemektedir. Bu yüzden mutfak kültürünün en eski pişirme aracının yerini, köy, kasaba ve kent yaşamında, artık fırınlar almaya başlamıştır.

Yapılışı: Temizlenmiş ve yıkanmış kurutulmuş kaz önce bir tencere içinde haşlanır ve suyu bir başka tencereye Fırında Kaz Yemeği tarifi (1)süzülür. Bir tepsi içine halka halka doğranan patateslerin üzerine başlanan kaz konularak, sıcak fırın içinde pişirilir. Ayrıca bir tencere içinde kazın suyu ile pişirilen bulgur pilavı üzerine, fırında kızaran kaz ve patatesler konularak, açık ekmek ile birlikte servis edilir. Bazen bulgur pilavı, mercimek ile de pişirilmektedir.

Hangi yöntemle pişirilirse pişirilsin, kaz eti sofrada toplanan aile üyeleri tarafından bir seremoni ile yenilmektedir. Kazın hangi parçasının lezzetli ve önemli olduğu ve aile bireyleri arasında kimin hangi parçayı yiyeceği önceden bilinmektedir.

Kazın en değerli yeri olan but kısmı evin büyüğü olan büyük baba, baba veya en büyük erkek çocuğa verilir.

Kadınlar ve genç kızlar kazın çok lezzetli olan göğüs (döş) kısmını paylaşırlar. Özellikle kazın kanatları, evde bulunan evlenmemiş genç kızlara verilir, böylece kazın kanatlarını yiyen genç kızların, çok çabuk olarak evleneceğine ve evden kanatlarını açarak ve çırparak uçacağına inanılır. Ailenin en küçük çocuğuna kuyruk kısmı verilir. Haşlanan kaz ayağı ve kafasındaki beyin, çocuklar tarafından büyük bir zevkle yenir. Sonuç olarak bu değerli hayvanın tüketilmeyen hiçbir parçası yok gibidir.

Tandır veya fırın içinde geleneksel olarak pişirilen kaz yemeğinin olağan­üstü lezzeti üzerine, çok sayıda övgü dolu tekerleme, mani ve şiir yazılmıştır. Bölge insanının damak zevkine hitap eden kaz yemeği kadar, üzerine mani ve şiirler yazılan bir başka yemek, hemen hemen yok gibidir.

Kars Bölgesi geleneksel mutfak kültürünün bu lezzetli yemeği, sosyal yaşamın ve mutfak kültürünün en belirleyici öğesinin başında gelmektedir. Öyle ki Kars Bölgesi geleneksel mutfak kültürünü kaz ve kaz yemeği olmadan düşünmek, mümkün değildir. Bu özgün yemek, Kars Bölgesi mutfak kültürünü, Anadolu, Balkanlar, Kafkasya, Iran, Mezopotamya ve Orta Asya ülkelerinin mutfak ve yemek türlerinden ayrıcalıklı kılmaktadır.

Fırında Kaz Yemeği tarifi (2)

Fırın veya tandırda çömlek içinde bulgur pilavı ile birlikte pişirilen kaz yemeği, Kars Bölgesi geleneksel mutfak kültürünün en lezzetli, doyurucu ve besleyici yemeğini oluşturmaktadır. Yüzlerce yıllık bir geçmişe sahip olan damak zevkinin bu önemli yemeği, eskiden olduğu gibi günümüzde de sofranın ana menüsü olma özelliğini korumaktadır. Öyle anlaşılmaktadır ki, geleneksel mutfak kültürünün bu özgün yemeği, kuşaktan kuşağa aktarılarak, geleceğin de en lezzetli damak zevki olma özelliğini koruyacaktır.

Kaynak: Güzin Sühran BELLİ & Oktay BELLİ / Kars-Ardağan-Iğdır Kalkınma Vakfı, KARS Dergisi 5. Sayı

Fırında Kaz Yemeği tarifi (3)

Yorum yapın

Emailiniz görünmeyecek. Doldurulması zorunlu alanlar *

*