Sarıkamış Tarihi

Doğu Anadolu Bölgesi’nin Erzurum – Kars Bölümü içerisinde bulunan Kars Şehri’nin elli dört km güneybatısındadır Sarıkamış. Doğunun el değmemiş, bakir ve bir o kadar da haşin doğası içinde bulunan bembeyaz bir ilçedir Sarıkamış. Genel olarak sarı çam bitki örtüsü ile sarılmış olan Sarıkamış; ormanlarının taze kokusu, yüksek dağların tertemiz havası, dağlardan gelen buz gibi suyu, çam ormanlarının içinde bulunan kayak tesisleri ve bir dizi tarihi güzellikleri ile henüz keşfedilmemiş bir cennet özelliği taşıyor.

İki dağ yamacı ve bunların arasındaki çukurdan oluşan Sarıkamış’ın adı, on altıncı yüzyıl Osmanlı Tahrir Defterleri’ne “Sarıkamışlı Türkmen Oymağı” şeklinde kaydolmuştur. Yöreye adını veren Türkmen oymağının, Hazar Gölü’nün doğusundaki Sarıkamış çukurundan geldikleri rivayet edilmektedir. Ayrıca Sarıkamış’ın kuzeybatısında bulunan küçük dağ köyünün Osmanlı Tahrir Defterleri’ne “Sarıkamuşlu” şeklinde kaydolduğu görülmektedir. Yöre halkı arasında söylenene göre ise, yöre çevresinde, önceki zamanlarda yetişen sarı sazlık veya kamışlıktan dolayı bu adı almıştır Sarıkamış.

1751 km2 yüzölçümüne ve 2225 m yükseltiye sahip olan Sarıkamış’ta, karasal iklim görülür ve bu iklimin karakteristik özelliği olarak altı ay boyunca kar, sekiz ay boyunca da don ve buzlanma olur.

Sarıkamış İlçesi’nin tarihine baktığımızda ise milattan önceki devirlere kadar uzandığı görülür. On birinci yüzyılda Sultan Alparslan’ın Bizans hâkimiyetinden Selçuklu hâkimiyetine soktuğu Sarıkamış’ı, 1534 senesinde Kanuni (Muhteşem) Sultan Süleyman, Osmanlı hâkimiyetine almıştır. Osmanlı zamanında Kars Vilayeti’ne bağlı bir Liva olan Sarıkamış, 1828 ve 1855 senelerinde iki sefer Ruslar tarafından işgal edilmiş, 1829 senesinde Edirne Antlaşması’yla, 1856 senesinde ise Paris Antlaşması’yla tekrar Osmanlı hâkimiyetine girmiştir.

1877-1878 yıllarında yapılan Osmanlı – Rus Savaş’ı ile Rus hâkimiyetine girmiş olan Sarıkamış, kırk yıl boyunca Rus işgali altında bulunmuş, 29 Eylül 1920’de Rus işgalinden kurtarılmış ve 3 Aralık 1920 tarihinde yapılan Gümrü Antlaşması ile yeniden Türk hâkimiyeti altına girmiştir.

Sarıkamış, yıllar boyu savaşlara şahitlik etmiş, nice zorlukları ve acıları yüreğinde hissetmiş olmasına rağmen Türklük ve milli benliğinden hiç vazgeçmemiştir. Ancak hak ettiği saygıyı Cumhuriyet’in ilânından sonra görmeye başlayan Sarıkamış, o günden beri devam eden bir gelişme ile doğunun turizm cennetlerinden biri olma ve tarihî görkemiyle göz kamaştırma yolunda adımlar atarak doğunun, şirin ve utlu memleketleri arasında yer almıştır. Hatta listenin başında bile diyebiliriz.

Çoğunlukla toplu yerleşme mevcuttur ilçenin merkezi ve köylerinde. Bazı köylerin mezra ve mahalle şeklinde yerleşim birimleri de bulunmaktadır. Köylerde bulunan evlerin neredeyse tamamı taş duvar ve damlı yapı şeklindedir. İlçe merkezi ise karışık bir yapıdadır. Eski evlerin tamamı taş duvar ve damlı yapıyken, yeni yapılanlar betonarmedir.

Günümüzde geleneksel olarak her yıl düzenlenen Sarıkamış Sarıçam Şenlikleri’nde; güreş, folklor, kros, yemek etkinlikleri, cirit oyunları ve at yarışları gibi etkinliklerin yanında nişan, düğün ve sünnet gibi farklı etkinlikler de mevcuttur. Sarıkamış’a özgü olan ve ulusal / yöresel bayramlarda, yerel kıyafetler giyilerek davul – zurna eşliğinde oynanan talan, sarı seyran, üçayak, şeker oğlan gibi folklor oyunlarını da görmek mümkündür bu şenliklerde. Kayak sporu için son derece elverişli olan ve Sarıkamış dışında yalnızca Alpler’de bulunan kristal kar; dünyanın en uzun kayak pistlerinden biri olan Sarıkamış’ın “Türkiye’nin Insburg’u” şeklinde adlandırılmasına katkıda bulunmuştur.

Nasıl Gidilir?

Son derece düzgün, çift yönlü ve asfalt olan karayolundan ulaşım imkânı vardır. Kars’a elli üç km ve Erzurum’a yüz elli km uzaklıkta bulunan Sarıkamış’a, bölgenin en uzun pistine sahip NATO havaalanı olan Kars Havaalanı’ndan da ulaşılabilir. Kars Havaalanı, uçuşa son derece elverişli olmakla birlikte, doğu bölgesindeki kapanma riskinin en az olduğu hava alanıdır.

Kars – Sarıkamış karayolu, Kars – Erzurum ana karayolu üzerinde bulunduğu için her daim bakımlı be kış mevsiminde de açık tutulmaktadır.

Yorum yapın

Emailiniz görünmeyecek. Doldurulması zorunlu alanlar *

*